نام کتاب : زندگینامه بزرگان شعر و ادب ترکمن

تألیف: فرهاد قاضی

مشخصات کتاب

* تعداد صفحه: 92

* نشر: گل نشر ، مهر 1387

شابک: 6 ـ 46 ـ 8284 ـ 964

* قطع کتاب: رقعی

* نوبت چاپ: اول

* شمارگان: 1000 جلد

موضوع: در این کتاب زندگینامه مختومقلی فراغی، قربانعالی معروفی، سید نظر سیدی، محمدولی کمینه، قربان در این کتاب دردی ذلیلی، ملانفس، آناقلیچ ماتاجی
شرح داده شده است. و نمونه ای از اشعار این شاعران آورده شده است.

آوای صحرا
نویسنده: عبدالرحمن اونق .
ناشر:سوره مهر
تعداد صفحات: 400
شابک: 6-740-471-964 قطع: رقعی
نوبت چاپ: چاپ اول: 1381 در این رمان از دوره ای سخن بمیان می آید که تركستان ازچند سو مورد هجوم قرار گرفته بود و روس‏ها بيشتر مناطق تركستان رااشغال كرده‏بودند و چشم طمع به تركمنستان داشتند. ترکمنستان بعداز دوره گرویدن شاهان ترکمن به مذهب اثنی عشریه در ایران تابعیت حكومت ايران را رد کرده بودند. حکومت ایران نیز نمى‏خواست به راحتى‏آن را از دست بدهد. ناصرالدين شاه با مشاورانش نقشه مى‏كشند تا«مردان» را، كه جوان تركمنى است و سال‏ها پيش به همت يك‏تاجر با فرهنگ تهرانى از دست ربايندگان نجات يافته است، طعمه ‏نقشه‏هايشان بكنند. مردان كه جوان تحصيل كرده‏اى است، خود نيز بى‏ميل نيست نزد والدين اصلى‏اش برگردد. اختلاف دو تيره بزرگ«يموت» يعنى آتاباى‏ها و جعفرباى‏ها، بهانه‏اى است تا مردان به«كمش دفه» سفر كند و به كمك پدرش، الياس آخوند طبيب، بتواند ميان دو تيره اتحاد برقرار كند. اين كار به معنى قدرت گرفتن ‏يموت‏ها و چيزى است كه بيشتر از همه حكومت ايران را خوشحال‏ مى‏كند، به دليل آن‏كه از شر «تكه» هاى جنگجو و مزاحم براى‏ قشون ايران راحت مى‏شوند، مردان در ته دلش حتى براى اتحاد باتكه‏ها هم نقشه دارد...

اين اثر، عنوان داستان بلندي است. در زير خلاصه‌اي از آن را مي‌خوانيد:
سه دوست به نام‌هاي ياشا، مراد و آنا در روستايي در شهرستان تركمن‌چاي زندگي مي‌كنند. ياشا دوست دارد دكتر شود. او خواهري به نام سونا دارد كه نابيناست. ياسا مي‌خواهد پزشك شود تا چشم‌هاي خواهرش را مداوا كند.
سه دوست با هم تحصيلات دبيرستان را به پايان مي‌رسانند. ياشا براي خواندن درس پزشكي، عازم خارج شده و در آن جا ازدواج مي‌كند. مراد با يكي از دخترهاي همكلاسي‌اش ازدواج مي‌كند و "آنا" در دل مهر "سونا" -خواهر ياشار- را مي‌پروراند. جنگ آغاز مي‌شود. آنا كه معلم است، درس را رها كرده و به همراه مراد عازم جبهه مي‌شود. مراد در يك عمليات شهيد شده و آنا زخمي مي‌شود. ياشا بعد از اتمام درسش از خارج باز مي‌گردد و به ديدار دوستش آنا مي‌رود. آنا به ياشا پيشنهاد مي‌كند كه... .

نام كتاب : اوغوزها (تركمنها)
نوشته : پروفسور فاروق سومر
ترجمه : آنا دردي عنصري
از مهمترين منابع تاريخ تمدن تركان در رشته ترك شناسي كه در دانشگاههاي معتبر جهان تدريس مي شود، كتاب اوغوزها (تركمنها) مي باشد. اين كتاب توسط ترك شناس معاصر، فاروق سومر به رشته تحرير در آمده است. مرحوم فاروق سومر (1995-1924)، استاد تاريخ دانشگاه استانبول بود كه تدريس ?تاريخ قرون وسطي? را بر عهده داشت و زمينه اصلي پژوهش وي، تاريخ تمدن تركان در دوره اسلامي بود. نتايج اين تحقيقات نيز به صورت 70 مقاله و كتاب منتشر شده است كه از آن جمله اند:

سي – دي «قصه و شعرهاي كوتاه كودكانه به زبان تركمني»كاري از انجمن شعر و ادب تركمني ميراث گنبد كاووس با تلاش و همت آقاي بهروز ايري و خانم منيژه توكلي در تابستان سال 1385 به بازار آمد. اين سي – دي حاوي شعر و داستانهايي براي كودكان است كه با صداي خانم منيژه توكلي اجراء شده است . علاقمندان جهت تهيه اين سي – دي به كتابفروشي قابوس (قاضي) واقع در خيابان شريعتي شرقي مراجعه نمايند.

احمد سارلي شاعر دهه پنجاه تبحر خاصي در سرودن اشعار به زبان تركمني پيدا كرد.وي به دنبال سرودن مجموعه ااشعار خود، در سال 1352 كتاب «خشم تويلي خان» را با مضامين شيوا از جمله مبارزه عليه ظلم و بي عدالتي منتشر كرد.
كتاب داستان تويليخان داستاني است واقعي كه در گوشه اي از تركمن صحرا به وقوع پيوسته و گوشه اي از ظلم و تعددي و خونريزي هاي بي پرواي خانهاي آن زمان را نشان مي دهد

يانگي قولايدا «ايل آرمان» نشرياتي آرقالي بير كيچي گؤوروملي، يونه اولي ايچ مضمونلي كتاب چاپ اديليپ يايراديلدي. اول بولسا اؤز قيزغين عصري‌نينگ فرزندي بولان چين شاهيريميز مرحوم آنا‌محمد ساده‌نينگ (82-1337 ش) «گوزلگ» آدينداقي سايلانان قوشغولار كتابي‌دي.
كتاب عبدالقهار صوفي‌راد و آمان‌قليچ شادمهر آرقالي تاييارلانيپدير و قربان صحت هم ابراهيم بدخشان اونگا سوزباشي يازيپديرلار. بو كتاب اساساّ اول مرحوم شاهيرينگ ديري‌ليگينده اوز سسي بيلن چيقاران «گوزلگ» آدلي كاست نواري بويونچا يازيليپ، تاييارلانپدير. اونگا 50-أ قولاي قوشغي سيغديرليپدير؛ 42 رقعي صحيفه‌دا.

«نغمه زنانه،نخستين و ساده ترين نمونه ادبيات شفاهي است كه درون مايه اصلي همه اين نغمه ها، پاكي، محبّت،ايمان، عشق و صداقت است.زنان تركمن در گذشته، با نغمه هاي دل انگيز و خوش آهنگ در شبهاي مهتابي شاديهاي خويش را با ايل خود تقسيم مي كردند. و به دست افشاني پرداخته اند.

دانگ نملي گؤزوم/ عبدالقهار صوفي راد موسسه فرهنگي و انتشاراتي مختومقلي فراغي، گنبد كاووس، تابستان 1377
«ادبيات تركمن در تركمن صحراي ايران دوره تحول و تطور گوناگوني را سپري كرده است. به ويژه در سده اخير پا به پاي رخدادهاي فرهنگي ، اجتماعي، سياسي متحول گشته، در حاليكه حامل پيامهايي در اين زمينه ها بود

نام کتاب: انه دیل (تورکمن کؤپ چیلیگه دگیشلی و تانقیدلی قوشغی لار)
شاعر: منصور طبری
ناشر: مؤسسه فرهنگی انتشاراتی ایل آرمان
نوبت چاپ: اول ـ 1382
قیمت: 650 تومان
شرح:
کتاب انه دیل شامل 27 سروده طنز به زبان ترکمنی از شاعر طنزپرداز معاصر آقای منصور طبری است که به گفته دکتر ارازمحمد سارلی، «فرزدق ترکمن» لقب گرفته است و لبه تیز نقادی خود را متوجه ارکان درونی جامعه و ایلات ترکمن نموده تا از این رهگذر به اصلاح موردنظر ساختار فرهنگی و اجتماعی قوم خود بپردازد. شعر زیبای « انه دیل » از این کتاب در این شماره چاپ شده است