موسيقی آسيای مرکزی دراثر غنا و تنوع ادوات خود حتی به دربار امپراطوری سلسله تانگ چين راه يافت. از موسيقی اين منطقه در دوران پس از گسترش اسلام به آسيای مرکزی تا تسلط تيموريان (قرن پانزده) شناخت کمی وجود دارد. در دوره تيموريان که دوره تاثير ونفوذ موسيقی ترکی- مغولی، چه از لحاظ انتخاب ادوات موسيقی و چه از جهت اشکال موسيقی است، موجبات تفکيک آن از فرهنگ موسيقی فارسی و عربی فراهم شد.

"دیل لی تویدوک" ترکمن آوایی شبیه به صدای انسان دارد. به همین سبب است که ترکمن ها به وسیله دیل لی تویدوک می توانند استادانه با ترانه های سنتی و آوای نی همراهی کنند. دیل لی تویدوک همانند "قیجاق" (کمانچه ترکمنی) و "قوپوز" (دوتار ترکمنی) با میزان های مشابه ای ساخته اند. به همین سبب نیز در اجراهای گروهی و ارکستر توانسته اند نظم آوایی هماهنگی را ایجاد نمایند.

اراز محمد شیرمحمدلی با اینکه هنوز دهه ی چهلم عمر خود را می گذراند امّا از پشتوانه ی کارنامه هنری ۲۵ ساله برخوردار است. در این مدت با بهره گیری از استعداد خارق العاده در خوانندگی و به لطف صدای گرم و خوش خود توانست جایگاه ویژه ای در میان باغشی های ترکمن کسب کند. این امر بویژه زمانی نمود پیدا می کند که حاصل فعالیت های هنری او را در داخل و خارج کشور بصورت لوح های تقـدیر، لوح زرّیـن و کسب جوایز ویژه و مقام های اوّلی در جشنواره های مختلف و معتبر داخلی مشاهده می کنیم. او حقیقـاً کلکسیونی از افتخارات را دارا است.