به ييك آقئلدار فارابي سركردأنينگ ماشغالاسئندا انه ده ن دوغيار. ياشلئغئندان باشلاپ دورلي ائليم لاري (علم لاري) اورچ اديپ اؤوره نيار.ييگريمي ياشدان سونگ بوخارا و سمرقند دا اوقايار هم ايشله يأر. كاميل ائليم آسماق اوچين يولا چئقيپ گوندوغارئنگ كؤپ شاحه ر لرينده (شهرلرينده) بولوپ، دؤورونگ مدني و سياسي مركزي بولان باغداد(بغداد) باريار و كؤپ يئلللاپ اول يرده ياشار.تاريخ چي الئم ابن خلليقان، « مشهور شاخص لارئنگ دونيأده ن اؤته ن سنه لري و دؤورونگ اوغول لاري بارادا حابارلاري بريأن تاريخ» آدلي كيتابئندا شه يله يازيار:- اول فيرابر (Firabr) شأحيرينده دوغوليار، اول يرده اؤسوپ اولاليار. سونگرا باغدادا گليأر. شول واقت اول توركي و باشغا بير نأچه ديلي بيليأردي. يؤنه هنيز آراپ ديليني بيلمه يأردي. قيسغا واقتدا بو ديلي كأميل اؤزله شديريأر. اول آراپ ديليني ابوبكر اين سرّاجئنگ الينده اوقايار.شول واقتئنگ به ييك اوستادلاري نئنگ بيري بولان «ابوبشر ماتتا ابن يوسوپ حكيم»مانتئق (منطق) ائلميني اؤوره دمه ك اوچين، ارسطونئنگ مانتئق ( منطق) كيتابيني اوقادياردي. ابوبشيرينگ شأگردلري نينگ يتميش ساني اونونگ بريأن دوشونديريش لريني يازئپ آليارلار.فارابي هم بو به ييك اوستادئنگ شأگردلري نينگ بيري دي. شول دؤورونگ آلئم لاري نئنگ بيري: «من ابوبشيرينگ سؤزلري نينگ ماني لاري ني بير گه زه ك شه يله ينگيل ليك بيلن ياد توتيان باشغا شأگيردي گؤرمه ديم» ديييپ نئغتايار.سونگرا فارابي «حرّان» (Harran) شأحيرينده ( راقّا بيلن موسول آراسئندا يرله شن شأمئنگ بير شأحيري) ياشان نصراني آقئلداري «يوهنّا بن حبلان حكيم» ده ن مانتئق ائلمي نئنگ دوامئني آليار. سونگرا بو اوستاد بيلن بيله ليكده يه نه باغداد غايديپ گليپ فلسفه ائليم لارئني و ارسطو نئنگ همه كيتاب لارئني كأميل اؤزله شديريأر. ارسطونئنگ « روح بارادا» كيتاب (كتاب النفس) آدلي اسه ريني غايتالاپ – غايتالاپ اوقاپ، اوني گؤچوريپ آليار. ارسطونينگ«السناء الطبيعي» آدلي كيتابئني قئرق گه زه ك اوقاپ چئقان دئغيني بليار.فارابي اؤكده فلسفه چي بولوپ يه تيشيأر و اه نچه مه كيتاب لاري ني يازيار. سونگرا دمشقا، دمشق ده ن موسوره بارئپ يه نه دمشق شاحير غأيديپ گليپ، اول يرده ياشايار. بو يرده اونگا شامئنگ اميري «سيف الدوله حمداني» حواندارلئق اه ديأر. بير گون سيف الدوله حمداني مرتبه لي آدام لاري و آلئم لاري يئغنايار. بو مجليسه فارابي هم باريار. اول توركي قوومونگ ميللي اه شيگينده دي. امير فارابي ني اؤز يانئيندا اوتورديأر. امير اؤز قوللوق چئلاري بيلن كؤپ لرينگ بيلمه يأن ديلينده گپله شه ردي. سيف الدوله اولارا شول ديل بيلن:« بو اوستاد كؤپ زادلاري بيليأر، من اوندان كأبير مه سه له لر بارادا سوراماق چي» دييدي. فتذابي بو سؤزي اشيديپ اونونگ گپلأن ديلينده: « اي امير! سيز تاغاپيل ادينگ! هر بير ايشينگ اؤز واقاي باردير» دييدي. سيف الدوله اونونگ بو ديلي بيليأنديگينه حايران قالئپ: «اه يسه فارابي بو ديلي هم بيليأرمي؟» ديييپ سورادي. فارابي:« هووا، تأغسير. فارابي يتميش ده ن قووراق ديلي بيليأر» دييدي.شوندان سونگ سيف الدوله اؤز سوراغ لارني به ردي، فارابي هم جوغاپ به ردي. سونگ مجليسدأكي لر سوراغ بردي لر. بولارا-دا جوغاپ بردي. موندان سونگ امير: «اوستاد آئديم ساز دينگله مه ك ايسله يأرمي؟» ديييپ سوراندا ، هووا دييدي.امير سازاندالاري، آيديم چي لاري چاغيردي. اولار ساز چالاي لار، آيديم ايتدي لار. سونگرا امير اوندان:« اوستادينگ آئديم – سازدان باشي چيقيارمي؟» ديييپ سوراندا، هووا جوغابيني اشيتدي. فارابي دونونئنگ ايچيندان ساز قورالئني چيقاريپ بير توركي سازي چالدي. مجليسداكي هممه آداملار شادلاندي لار. سونگ يه نه بير توركي ساز چالدي، مجليسداكي آدام لار غايغي لاندي لار. سونگ يه نه بير توركي ساز چالدي ، بو گزه ك آدام لاريئنگ همه سي قاپي دا دؤران دوران لارا چه نلي اوقلاپ قالدي لار. فارابي بولسا مجليسده ن چئقيپ گيتدي.آئديلشينا گؤرأ بو ساز قورالئيني اونونگ اؤزي اوي لاپ تاپئيپدير. بو ساز قورالي نئنگ توركمن دوتاري بولماغي آخمال دأل ميكأ؟ فارابي سابئر- قاناغاتلي و تاقو آدام دي. گوزه راني اوچين هر گونده بيت المال دان دؤرت درهم يالي آز پول آلئيپ گونده ليك حاجاتئنا سارپ اه تمه ك بيلن اونگنگوت اه ده ردي. آلئم 339 هـ . ق /950 م يئلدا سگسه ن ياشيندا دمشق دا دونيادان اؤتدي. اونونگ جئنازاسي ني سيف الدوله حمداني اوزي اوقادي.ابن توسايبيقه «تاريخ ال اطبّا»، « طبيب لرينگ تاريخي» آدلي كيتابئندا شه يله يازئپدير: موخاممد ابن اوزالوق ابن تارخان فاراب (Farab) شاحير ريندان دير. اول ساحير حوراسان داقي توركي قوم لارئنگ شأحه دي دير. قاقاسي قوشون سركرده سي دي. فاربي بير نأچه واقتلاپ باغداد دا بولوپ سونگرا شاما گيديپ، دؤنيأدان اوتيأنچأ اول يرده ياشادي. اول كأميل فلسفه چي دي ، مرتبه لي ائمام دي، رياضيات ائليم لاري نئنگ اوستادي، طبيب چيليك ائليمينا اؤكده دي و آقئلداردي. اوندان:«اه ي فارابي! سن اؤكده مي يا-دا ارسطو» ديييپ سورالاندا، شه يله جوغاپ بريپ دير:« اگر اونگا دوشونه ن بولسام، اوندا من اونونگ به ييك شاگيردي بولاردئم.»