سايراق
نشريه داخلي انجمن شعر و ادب تركمني ميراث
برگزاري همايش بزرگ شعر تركمن به مناسبت يازدهمين سال تأسيس انجمن شعر وادب تركمني ميراث براي تجليل از اساتيد فرهنگ وهنر تركمن استاد نيازمحمدمحمدنيازي
،استاد قربان صحت بدخشان واستاد آنادردي عنصري

فهرست

پيشگفتار
گزارش
به بهانه تقدير از فعالان فرهنگي ،ادبي و هنري / ع.اونق
انجمن ميراث ، حلقه اتصال براي رشدو شكوفايي/ن.يگن محمدي
نحوه پيدايش و چگونگي تأسيس انجمن ميراث/ن.مصطفائي
ستايش و قدرداني از بزرگان از اهداف عاليه و انسان دوستانه/آ.بيات
در پاسداشت 40 سال فعاليت فرهنگي و هنري ... /س.بابائي
انجمن شعرميراث گنبد 11 ساله شد/م.جرجاني
نگاهي به كارنامه هنري پربار استاد فرش تركمن .../ ه . خرمالي
زندگي و آفرينش ادبي استاد قربان صحت بدخشان / ه .خرمالي
استاد عنصري از چهره هاي شاخص اهل قلم تركمن / ه .خرمالي
ميراثئنگ دؤره يشي و برنامالاري حاقئندا.../ م.طبري
ادبينگ ياغشي سي اولي ني سئلا / ح.قزلجه
توُيونگئز غوتلي بوُلسون / ع.قولاق. 27
معرفي اعضاءانجمن شعر و ادب تركمني ميراث گنبد كاووس
مقالات
در دفتر زمانه فتد نامش از قلم / ا. شادمهر
جوان مردان ،قوت ايل اند / ن. فداكار
استثناء و قاعده / ا.گرگاني
باورها،سنت ها و فرهنگ آيئني..../ ب.حاج قادري
دردي شاعر / ب.فرزام
در مسير حرفه اي شدن / ب.قليچي، ي بدراقي
چگونگي پيدايش شعر و چيستي آن / ن .رهنما
اوزان شعري در ديوان مختومقلي / دكتر .م.محمد زاده صديق
عنصري تاريخ پژوه و گلهايي با .../ دكتر ا.م .سارلي
شاهئرا گرك زادلار/ق.ص.بدخشان
غوُشغي غوُشما، شئغئر / س.سوُقي
شانئنگئزا شؤهرات / جمعيت فرهنگي وهنري كلاله
يوُلونگئز يؤره لگه لي و يوُلچي بوُلسون / ع. اونق
ايران توٌركمن لرنينگ غوُشغي دورموشي / ح.كمي
اوسساخانا دأل / غ.خوجه

ميراث »
غوُشغي لار
تبريكات


مجموعه اي كه پيش رو داريد ويژه ي همايش بزرگ شعر
تركمن كه به مناسبت يازدهمين سال تأسيس انجمن شعر وادب تركمني ميراث برگزار مي گردد وطي آن از سه تن اساتيد فرهنگ وهنر تركمن استاد نيازمحمدمحمدنيازي ،استاد قربان صحت بدخشان واستاد آنادردي عنصري به پاسداشت كارنامه ي فرهنگي هنري ايشان تجليل بعمل مي آيد ،تهيه ونشر يافته است.
از آنجايي كه مراسم درسه موضوع محوري 1 يازده سال
فعاليت انجمن ميراث . 2 طرازشعر تركمن هاي ايران در
وضعيت فعلي. 3 تجليل از اساتيد ادب وهنر تركمن برگزار
مي گردد، شايسته است دراين مجال اندك به هريك از
موضوعات سه گانه فوق نظري اجمالي داشته باشيم.
انجمن ميراث ويازده سال كارنامه فرهنگي.
انجمن شعروادب تركمني ميراث نهاد فرهنگي قديمي
درتركمن صحرا است كه در دوره ي جديد از فعال ترين
انجمن هاي فرهنگي وادبي محسوب مي شود. انجمن
در طي فعاليت يازده ساله ي خود در حوزه ي فرهنگ
وادبيات تركمن درمقوله هاي ذيل بصورت جدي وگسترده
كار كرده است:
1 برگزاري مراسم در بزرگداشت وبررسي نقش شاعران
كلاسيك تركمن مثل مختومقلي فراغي، ملانفس
محمدولي كمينه وآرتيق محمدسيدي. اين مراسم با هدف
آشنايي جامعه بازندگي وآفرينش ادبي شخصيت هاي ادبي
كلاسيك تركمن صورت مي گيرد.
2 برگزاري همايش هاوسمينارهايي در حوزه ي ادبيات
وزبانشناسي مثل سمينار زبان وادبيات تركي تركمني
.وسمينار شناخت امير عليشير نوايي شاعر ترك زبان.
3 برگزاري كنفرانس هاي ماهانه ودعوت از پژوهشگران
تركمن كه درموضوعات نظري مربوط به شعر وادب تركمن
درقالب كنفرانس به ارائه نظرات وديدگاه هاي خود مي
پردازند. ازان جمله كنفرانس هايي تحت عنوان تطور شعر
تركمن . مراحل تحول زبان ادبي تركمن ،دوره بندي تاريخ
تركمن. زندگي وآفرينش ادبي محمودكاشغرلي صاحب
ديوان لغات الترك ،تركمن ها وجنبش مشروطيت. داستان
نويسي درادبيات تركمن وده ها موضوع ديگر.
برگزاري مراسم بزرگداشت شاعران وپژوهشگران معاصر ودرقيد حيات تركمن. اين مراسم با هدف تجليل از اساتيد فرهنگ وادب تركمن وارجگذاري به فعاليت آنان دراين حوزه برگزار مي گردد. مثل تجليل از شاعر فقيد قربان
گلدي آهون بر،تجليل از شاعران تركمن، مرحوم حاج
ارازمحمدصحنه ،عبدالله آهنگري وارازمحمدارازنيازي.
-5 برگزاري جلسات هفته گي نشست شاعران وپژوهشگران
كه كه هرهفته روزهاي جمعه درمحل دفتر انجمن با
حضوراعضاء تشكيل مي شود. اين جلسات بطور معمول
در دوقسمت:
-1 خوانش آثار ادبي كلاسيك تركمن وبحث وبررسي
حول موضوعات ادبي.
-2 خوانش شعر شاعران حاضر درجلسه وبحث نظري
درباره ي موضوعات مرتبط مثل زبان شعري، مخزن واژه
گاني ،قالب ومحتواي شعري و . . . برنامه ريزي واجرا مي
شود. اين جلسات با هدف آموزش اعضاء وآشنايي آنان با
مباحث نظري شعر تركمن تشكيل مي گردد.
-طراز شعر تركمن هاي ايران درشرائط فعلي
در شرائط فعلي شعر تركمن درايران بلحاظ فرم وقالب
در دوگروه :
-1 شعر كلاسيك 2 –شعرنو
قابل تقسيم است. صرفنظر از كم وكيف شعري دو گروه
تركمن در طول دهه « شعرييت » و رشد قابل ملاحظه
اما بنظر مي « معنا » ي اخير علي الخصوص درحوزه ي
رسد عام ترين وجه شعر كه همانا عنصر اساسي وبنياني
ازجانب شاعران « كلمه » آن را تشكيل مي دهديعني
ماتاحدودي مغفول واقع شده وچندان روي آن كار
مطالعاتي صورت نگرفته است.
عنصر اساسي شعر است. اين « كلمه » اگر بپذيريم كه
درموضوع شعرتركمن « قاعده » راهم بايد بپذيريم كه اين
درايران نيزمصداق پيدا مي كند.به بيان ديگر شاعر
تركمن ايراني نيز دردرجه اول وظيفه دارد كه مصالح
ساختمان شعر خودرا توبخوان [ كلمه ] راازجهات ادبي
،معنايي وكاربردي بطور صحيح وعلمي مورد مطالعه
قرارداده وبه جوانب مختلف آن اشراف داشته باشد. اين
نيز ميسر نمي شود مگربا مطالعه ي شعري. مطالعه به
معناي آموزش مستمر شعر. آموزش شعر نيز ضرورتا در
دو حوزه ي شعر كلاسيك وشعر معاصر تركمن برنامه
ريزي مي شود.اين مطالعه ي آموزشي با هدف يادگيري
درسطور « كلمه » ساخت نحوي جملات وابيات ،نقش
شعري وكاربردهاي معنايي آن. به گمان مايك شاعر
خود « مخزن كلامي » براي تقويت وگسترش گستره ي
ضرورتا نياز دارد كه از اين مرحله ي آموزشي عبوركند .
دراينصورت است كه شعر شاعر هم ازجهت قالب شعر،هم
از جهت مخزن كلامي هم از جهت محتوايي به تدريج
روبه تعميق خواهد گذاشت . بنظر مي رسد درمسيرارتقاء
تركمن هاي ايران نكته ي يادآوري « شعرييت » سطح
شده در اولويت اول قراردارد.
-تجليل از اساتيد ادب وهنرتركمن
نكوداشت وتجليل از اساتيد ادب وهنر ،رسمي است كه
درسطح كشور وبه موازات آن درسطح تركمن صحرا
ديگربه يك سنت حسنه تبديل شده است. اين رسم
حداقل درميان قوم تركمن ريشه درباورها وآموزه هاي
تربيتي دارد كه درفولكورقوم به شكل صدها مورد گفتار
» وضرب المثل با موضوع ارجگذاري به جايگاه شاخص
ولزوم حفظ احترام آنان جلوه گر شده است. « بزرگان
(اولئني سئلان بگ بُولار . . . . ).باچنين پشتوانه ي
اعتقادي است كه اين رويكرد مثبت دربرنامه ها واهداف
فعاليتي انجمن ادبي ميراث جايگاه ويژه اي را بخود
اختصاص داده است.
اما اين تمام موضوع نيست ،همانگونه كه انجمن ميراث
ويا انجمن هاي ديگر درتأسي وعمل به اين آموزه ي
اخلاقي احساس وظيفه كرده ودرجهت اجرايي كردن آن
صادقانه تلاش مي كنندهمزمان نبايد ازوجه ديگر قضيه
نيزغافل بود. اينكه بزرگان ادب وهنر واساتيد نيزدراين
ميان وظايفي دارند وتعهداتي كه بايد با شناخت دقيق
آن ودرك صحيح از موقعيت علمي وهنري خود نسبت به
وارد عمل « بزرگمنشانه » انجام اين وظايف ومسئوليت ها
شوند. معتقديم اين وظايف دردو حوزه قابل شناسايي
است:
-1 حوزه ي آموزش علمي: بزرگان علمي –هنري بايد
را دراولويت كاري خود قراردهند. « آموزش » مقوله ي
آنها به دليل ذخيره بالاي اندوخته هاي علمي- هنري
خودرا به نيروها ونسل هاي جوان « دانش » وظيفه دارند
تر منتقل كنند. نويسنده گان، شاعران وهنرمندان را با
دقائق وظرائف كارآشنا كنند وخسته گي ناپذير نسبت
» به ايفاي نقش ورسالت خود پايبند باشند. موضوع
ازنسل بزرگتر به نسل كوچك تر « انتقال تجربه ودانش
درتوسعه دانش بشري وغناي تجربي انسان ها بسيار حائز
اهميت است. بزرگان واساتيد علمي بايد پرهيز كنند از
باشند. عمل به مسئوليت آموزشي « عالم بي عمل » اينكه
وتربيتي نسل جوان از اهم وظايف اساتيد است.
-2 حوزه رفتار اجتماعي
بزرگان علمي- هنري به موازات انتقال دانش علمي
رانيز دراولويت « مراقبه ي رفتاري » –تجربي خود بايد امر
كاري خود قراردهند. بدين معنا كه همانگونه كه درحوزه
مقولات تجريدي- دانش وعلم – بزرگي مي كنند ،بايد
« الگوهاي رفتار اجتماعي » نسبت به اعِمال بزرگي در
خودنيز اهتمام داشته باشند. نسل جديد كنش اجتماعي
وموازين رفتاري حسنه درحيات اجتماعي از قبيل
مردمداري ،فروتني ،ايثار،گشاده رويي، صراحت درگفتارو
صداقت در رفتارو ده ها الگوي رفتاري نيك را بايد از
بزرگان ببينند ،بشنوند و فراگيرند.
انجمن شعر وادب تركمني ميراث- گنبدكاوس
گُُزارش
گنبدكاوس، « ميراث » انجمن شعروادب
الحق ،يكي ازفعال ترين انجمنهايي
است كه درتركمن صحرابه فعاليت هاي
فرهنگي وادبي مي پردازد. كلاسهاي
مستمر هفتگي شعرخواني ونشستهاي
ماهانه فرهنگي وادبي ازاعم فعاليتهاي
اين انجمن مي باشد كه انصافا دًراين
راه به موفقيتهايي نيزنائل آمده است.
كمترانجمني درتركمن صحراچنين
تحرك مستمري داشته است. نقش
آقاي منصورطبري در اين بين به
همراه ديگر اعضاي هيئت مديره ي
انجمن را نبايد فراموش كرد.
دركنارتمام اين كارها،تقديرازفعالان
عرصه ي ادب وفرهنگ وهنر،علي
الخصوص پيشكسوتان تركمن هم
اقدامات مهم و بسيار ارزشمند اين
انجمن مي باشد كه قابل تحسين
است. تقدير از انسانهاي با ارزش و مفيد
جامعه آقايان استاد محمدنيازي ،قربان
صحت بدخشان وآنادردي عنصري كه
هركدام درحوزه ي فعاليت خودشان
استادان خبره به شمار مي روند. استاد
نيازي طي چند دهه فعاليت هنري
در زمينه طراحي قالب تركمن و
شناساندن هنر قالي به جهانيان و نشان
دادن فلسفه ي نقش و نگارهاي متعدد
قاليهاي تركمن كه درنوع خود بي نظير
هستند وهركدام براي خود تاريخي
دارند يك طرف ،معرفي فرهنگ ،آدب
ورسوم وسنن قوم تركمن از طرف
ديگربرارزش كار استاد نيازي دوچندان
مي افزايد. كاري كه با رسانه هاي
متعدد هم نمي توان دراين حد (هنري)
بااين ظرافت به دنيامعرفي كرد.استاد
قربان صحت بدخشان يكي ديگر از
اين چهره هاي ماندگار وتأثيرگذاراست
فعاليت هاي ادبي ايشان زبانزد عام
وخاص است. يادم مي آيد آن زمانهايي
راكه هيچ كس خط سيريليك را
نمي توانست بخواند آقاي بدخشان
شعرهاي شاعران تركمنستان ازجمله
شاعران پرآوازه اي چون كريم قربان
نفس –غاراسيدلي،قربان نظرعزيز . . .
را به خط عربي برمي گرداند و به دست
مجريان مي رساند تا در مراسم عروسي
و يا در محافل و مجالس بخوانند، تا
مردم ،هم با شاعران تركمنستان آشنا
شوند و هم به اين وسيله زبان تركمني
آموزش غير » تقويت شود .در واقع
كه اثرات بسيار « مسقيم زبان مادري
مفيد آنرا هم اكنون نيز ما در جامعه
عبدالرحمان اونق
به بهانه ي تقد ير ا ز
فعالالان فرهنگي ، ادبي وهنري
تركمن صحرا
7
مي بينيم .
اما كاراصلي استاد بدخشان، ادبيات تركمن ،بخصوص
است .ما تأليفات و مقالات بي « فولكور » ادبيات شفاهي
شمار ايشان را در اين زمينه شاهد هستيم .دقت نظر و
وسواس استاد در ارائه ي نظرات و مقالاتشان و پژوهش
و تحقيقاتي كه انجام مي داد نشان از اهميت اين موضوع
است. اكنون در كشورهاي پيشرفته به ادبيات عاميانه
اهميت ويژه اي قائلند.آنها فهميدند كه آموزش غيرمستقيم
اين نوع ادبيات حتي در تربيت فرزندان نيز غيرقابل انكار
است.اينجاست كه مي فهميم كاراستاد چقدرارزشمنداست.
نمي خواهم بگويم بارسنگين اين كار ادبي وعلمي را ايشان
يك تنه بردوش مي كشند ، اما كسي را سراغ نداريم كه
وقت گران خودش را و عمرمفيد زندگي را آن هم در چنين
آشفته بازار ، در راه ادبيات گذاشته باشد.ولي دركنار اين
عمل مفيد، استاد نقد وبررسي ادبيات تركمن رانيز دنبال
مي كنند. يا در كلاسهايي كه توسط انجمنهاي مدني فعال
درتركمن صحرا برگزار مي كنند از وجود ايشان سود مي
برند.
استاد آنادردي عنصري شخصيت خستگي ناپذير درعرصه
فرهنگ وادب وتاريخ تركمن صحراست. ايشان را بيشتر به
جهت تحقيق،ترجمه وتأليفهاي تاريخي مي شناسند.مي
شود گفت فعاليت اصلي ايشان هم درهمين زمينه است.
تحقيقات وبررسي هاي علمي خودشان رادرقالب مقاله،
درمجلات وهفته نامه هاي فعال درمنطقه به چاپ مي
رسانند يا كتابهايي كه از ايشان به چاپ رسيد، تأييد
همين مدعاست. اما استاد عنصري علاوه بر اين فعاليتها،
در حوزه ي فرهنگ وادب وزبان تركمن نيز بسيارفعال
وكوشا هستند .مقالات متعدد ايشان رادرهفته نامه ي
صحرا يا فصلنامه ياپراق و فراغي و . . . شاهد هستيد آقاي
عنصري در حوزه كاري خودشان بسيارجدي هستند وتا
آنجاييكه مي توانند، سعي مي كنند با عجله و بدون دليل
يا ساده انگاري كاري را انجام ندهند.
كتاب هاي زيادي هم از نويسندگان تركمن و هم غير
تركمن به چاپ رسيده است كه با سطحي نگري و عجله
تحويل جامعه شده است.
به خاطر همين هم هيچ استنادي نمي شود روي كارهاي
آنها انجام داد. اما جناب آقاي عنصري دراين مورد خاص
بسيار وسواس هستند .به حق مي توان ايشان رايكي
از جدي ترين وعالم ترين فرد درامور فرهنگي وادبي
وتاريخي دانست . ايشان نيز مثل آقاي بدخشان علاوه
براين كارها،درحوزه ي تحقيق وبررسي ونقد آثار فرهنگي
وادبي نيزفعال هستند. دركلاسهاي تشكل هاي مدني فعال
در گنبدكاوس و كلاله به عنوان مدرس مشغول مي باشند
. هر چند شعرهايش را خيلي بروز نمي دهند اما شاعر
توانايي نيزهستند.
اگر بخواهم درباره ي اين سه بزرگوار مطلبي بنويسيم
دراين چند صفحه نمي گنجد وحق مطلب را نمي شود
ادا كرد اما براي اينكه به نوبه ي خودم وبه بهانه ي تقدير
انجمن شعر وادب ميراث سوغاتي داده باشم به همين
مقدار بسنده مي كنم باشد كه مقبول افتد.
8
ايليم، گوٌنوٌم بُولماسا
آيئم، گوٌنوٌم دُوغماسئن
***
ماغتئم غولي يوٌره گيمده درد دؤرأر
كيم گؤروٌپ دئر غوُيونلاردان غورت دؤرأر
اي يارانلار مرد ييگيتدن مرد دؤرأر
قاچان دؤراپ، ناماردلاردان مرد اوُلدي
يازدهمين سال تأسيس انجمن شعر
و ادب تركمني ميراث وابسته به اداره
فرهنگ و ارشاد اسلامي شهرستان
گنبد كاووس را گرامي مي داريم. اين
انجمن محفل و پاتوق اهل قلم و ادب
و انديشمندان عرصه تحقيق و پژوهش
تاريخ ادبيات تركمن بوده و با برگزاري
نشستهاي هفتگي و همايش هاي
گوناگون هنري و علمي رسالت رشد
و گسترش فرهنگ و ادب را بصورت
مداوم و پيگير به انجام رسانيده است.
فعاليتهاي انجمن بر كليه اقشار جامعه
بويژه به مشتاقان وادي ادب و هنر
در منطقه تركمن صحرا تأثير شاياني
گذاشته است. انجمن ميراث پيوند
دهنده ارتباط شاعران و نويسندگان
پيشكسوت با تشنگان و علاقمندان
جوان عرصه ادب و هنر است. كه اين
حلقه اتصال باعث رشد و شكوفائي
معرفت و شناخت هرچه بيشتر دانش
ناز محمد يگن محمدي پژوهان و مشتاقان آثار جاودان ادبيات
انجمن ميراث
حلقه اتصال براي رشد و شكوفائي
9
مشرق زمين بلاخص تاريخ و ادبيات تركمن گرديده است.
ماغتئم غولي سؤزله هرنه بيله نينگ
اؤزوٌنگه كم ليك بيل آيتمان اؤله نينگ
تاراشلاپ شاغلاتغئن كؤنگله گله نينگ
سندِن سوُنگقي لارا يأديگار بوُلار
گراميداشت، بزرگداشت و تقدير از اساتيد و محققين محترم
سه شخصيت بزرگواري كه در طول زندگي پر افتخار خود
تلاش ها و خدمات شايان توجهي در راستاي بسط و گسترش
و تعالي فرهنگ و ادب و هنر مبذول نموده اند و ميراث نفيس
و ارزشمندي از خود برجاي گذاشتند كه به هر سه اين عزيزان
تبريك مي گوئيم.
محقق ارجمند استاد نيازمحمد محمد نيازي پدر صنعت و
هنر فرش تركمن با نيم قرن پژوهش در زمينه تاريخ پيدايش
فرش و سير تكاملي انواع نقوش قالي و شرح و تفسير فلسفه
وجودي نقوش گوناگون فرش هاي طوايف مختلف تركمن ،
تحولي بنيادين در بافت و توليد فرش ايجاد كردند.
از شاهكارهاي استاد، تغيير شيوه سنتي بافت به شيوه اصولي
و شطرنجي ، كشف گُل ها و نقشهاي باستاني و بازسازي آنها از
غاپسا گؤل، آينا گؤل، سلجوق طغرل، بورگوت(عقاب) » جمله
بال گشوده و همچنين مديريت و نظارت بر تجديد بافت «
نسخه هاي قاليچه آتشدان از اقوام اكدي ها، سومري ها و
قاليچه ده فرمان و ده ها اثر ديگر مي باشد.
آخرين اثر جاودان و ماندگار استاد نيازي عصاره و چكيده اي
از تحقيقات پنجاه ساله درباره پژوهش ها و بررسي هاي تاريخ
كهن فرش تركمن و مطالعات روند تكاملي چندين هزار ساله
كه مزين به تصاوير و نقش هاي متقدم و متأخر قالي ، قاليچه،
گليم، حاجيم و ساير ابزار و آلات و صنايع دستي بافته شده
مورد استفاده در زندگي روزمره با بيش از هزار صفحه است كه
مجموعه نقش مايه فرش هاي تركمن از هزاره » قرار است با نام
در 3 جلد به زيور طبع آراسته گردد. « چهارم قبل از ميلاد
اين كتاب داراي منابع و مأخذ متعددي است كه مورد
استفاده استاد نيازي قرار گرفته است.
اميدواريم كه اين اثر نفيس و ارزشمند نيز هر چه سريعتر
چاپ و منتشر گرديده و درخدمت جامعه هنري و علمي قرار
گيرد.
اديب و محقق گرانقدر استاد قربان صحت بدخشان كه با
خدمات صادقانه به فرزندان اين مرز و بوم به افتخار بازنشستگي
از آموزش و پرورش نائل گرديد. بصورت مستمر و خستگي
ناپذير كار كرده، زحمت كشيده و آثار و مقالات فراواني چه در
عرصه ترجمه و چه در عرصه تأليف خلق كرده است.تمركز او
بيشتر بر روي لغات – اسامي واژه ها اصطلاحات ضرب
المثلها فوللكور و ادبيات عاميانه و همچنين رمانها و قصه
ها داستانها و بررسي و شناخت آثار شاعران و نويسندگان
كلاسيك تركمن بوده است. در ميان اهل قلم جايگاه ويژه اي
دارد و دغدغه فكري اش همواره شكوفائي و رشد و گسترش
هنر ادبيات و فرهنگ جامعه بوده است.
تعدادي از آثار استاد قربان صحت بدخشان:
1 فرهنگ نامهاي تركمني
2 سيري در ادبيات شفاهي تركمن
3 روباغي لار گزيده رباعيات شاعر تواناي تركمن
آمانگلدي آمان
4اجه كه جان داستان كوتاه با الهام از افسانه هاي تركمني
5 ترجمه رمان تاريخي راز حاير خوجه اثر عبدالرحمن اونق
مورخ، مترجم و پژوهشگر پر تلاش استاد آنا « در دست اقدام »
دردي عنصري در طول چندين دهه نهايت سعي و كوشش
خود را در راستاي مطالعه تحقيق ترجمه و تأليف كتابها و
مقالات گوناگون تاريخي و ادبي مبذول داشته است.
از جمله انديشمندان و روشنفكران آوانگار تركمن صحرا
بوده و در مسائل و موضوعات تاريخي و ادبي صاحب نظر و
كارشناس مي باشد.
پاره اي از آثار استاد عنصري:
1 كتاب تاريخي اوغوزلار(تركمن لر) اثر ماندگار پروفسور
فاروق سومر
2 كتاب شجره تراكمه ترجمه از متن تركمني بيانه نويسنده
ابوالغازي بهادر خان
ب)ترجمه و تأليف:
1 منتخب اشعار مختومقلي فراغي ترجمه به فارسي با مقدمه
(به سفارش سازمان ميراث فرهنگي كشور)
2 منتخب اشعار مختومقلي فراغي متن 3 زبانه با آوانگاري
بين المللي (تركمني – فارسي – انگليسي) با مقدمه در
مرحله چاپ
ج)تأليف)
1 زندگي و آفرينش ادبي شاعر سيد نظر سيدي
2 زندگي و آفرينش ادبي شاعر غاييب ناظار غايبي
3 زندگي و آفرينش ادبي شاعر عبدالله شابنده
مقالات:
بالغ بر چهل مقاله تحقيقي ، تاريخي ادبي با موضوع تاريخ،
ادبيات و زبانشناسي تركمن
از قبيل : نشانه هاي تفكر علوي – بكتاش در ادبيات كلاسيك
تركمني(مختومقلي و حماسه گوراوغلي)
مراحل تحول زبان ادبي تركمن
دوره بندي تاريخ ادبيات تركمن
زندگي و زمانه مختومقلي فراغي
ملا نفس به عنوان آخرين شاعر داستانسراي تركمن
بر آمدن سلجوقيان، ملك نامه حماسه يا تاريخ
مختومقلي كؤنگله غايغي گيترمه
بو بير ايش واقتيدور اؤزوٌنگ يتيرمه
سؤزوٌم آنگلان يوُق دييپ اوٌم سوٌم اوُتورما
جاهان گينگ دور ، چِندان بيله نده بار دور
1 0
در ابتداي كلام جا دارد يازدهمين
سال افتتاح انجمن مستقل شعر و
ادب تركمني ميراث را به تمامي
دست اندركاران اعضاي انجمن و كليه
علاقمندان و فرهنگ دوستان خطّه
تركمن صحرا كه در اين مدت بدون
هيچگونه چشم داشت مادي ، صميمانه
و بي شائبه در جهت حفظ ، نشر و
گسترش فرهنگ و فولكور تركمن
تلاش نموده اند را تبريك و تهنيت
عرض نموده و موفقيت روز افزون آنها
را در تمامي مراحل زندگي و لحضات
هنري ايشان از خداوند متعال مسئلت
دارم.
اين حقير در اين مجال و فرصت
كوتاه قصد قلم فرسائي و تصديع اوقات
خوانندگان بزرگوار و گرانقدر را ندارم.
اما به اصرار دوستان با تمام بضاعت
كلامم مايلم به صورت مختصر و مفيد
جهت جلوگيري از اطاله و تطويل
كلام و به دلايل روشن شدن پاره اي
از ابهامات و نكات پنهان و ناگفته ها
درباره نحوه پيدايش و چگونگي تأسيس
و اولين مؤسسين و متقاضيان مكتوب
انجمن شعر و ادب تركمن سخناني را
بيان و نكاتي را تبيين و آشكار نمايم
تا در آينده اين ابهامات براي آيندگان
بر طرف و همه موارد آشكار واضح و
مبرهن باشد.
بررسي و يافتن اسناد و مدارك
موجود در بايگاني اداره محترم فرهنگ
و ارشاد اسلامي شهرستان گنبد كاووس
در زمان تصدي پست رياست آن اداره
محترم توسط آقاي خان احمدي در
سال 1377 اين مدعا را به اثبات خواهد
رساند كه چه كساني اولين متقاضيان
و مؤسسين انجمن شعر و ادب تركمني
بوده و در پاي برگه كاهي رنگ باخته
اي از دفتر نشريه صحرا دريافت شده
بود امضاي چه كساني وجود دارد تا
حقيقت امر تبيين و آشكار گردد.
اواسط تابستان سال 1377 پس از
چاپ اولين شماره نشريه صحرا در
بهار همان سال به دليل عدم شناخت
نظر محمد مصطفائي
نحوه پيدايش و چگونگي تأسيس
انجمن ميراث
1 1
1 2
و ارتباط نويسندگان و شعراي تركمن با يكديگر و عدم وجود
محل و مكاني مناسب براي تجمع اهل ذوق و هنر و احساس
نياز به وجود چنين مكان فرهنگي و هنري جهت انسجام
بخشي به اين پراكندگي و از هم گسيختگي جهت ارتباط
استفاده و تبادل افكارو نظرات يكديگر تصميم به افتتاح
انجمني با عنوان انجمن فرهنگي و هنري تركمن گرفته شد.
پس از مشورت و بحث و گفتگوهاي فراوان درباره تأسيس اين
انجمن تقاضا و درخواست كتبي آن بر روي برگه اي كاهي
در دفتر نشريه صحرا واقع در خيابان امام خميني شمالي بعد
از ميدان يادبود با حضور و امضاي سه نفر به نامهاي محمد
آتاباي و نظر محمد مصطفائي و عبدالكريم پورمند مكتوب و
مرقوم گرديد. سپس ساعت حدوداً دوازده و نيم همان روز بود
كه به اتفاق هم (سه نفر) از دفتر نشريه صحرا خارج و به طرف
اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي آن زمان واقع در ابتداي وحدت
شرقي به راه افتاديم. پس از طي مسير و پشت سرگذاشتن
راه پله هاي اداره به اتاق آقاي خان احمدي مراجعه نموديم.
هنگام مراجعه متوجه شديم كه ايشان در اتاقشان حضور
ندارند و به مرخصي ساعتي رفته بودند. در راهرو اداره به
شادروان نعمان ملتي برخورد نموديم پس از سلام و احوال
پرسي زمان برگشتنمان خان احمدي را جويا شديم. وي پس
از ملاحضه و خواندن متن تقاضاي كتبي از اين اقدام ما بسيار
خوشخال و خرسند شده و ما را بيش از پيش در راه رسيدن به
هدفمان تشويق و ترغيب نمودند پس از اندكي گپ و گفتگوي
دوستانه وي با آوردن يك ليوان چاي داغ از ما پذيرائي نموده
و خستگي را از تنمان زدودند. پس از ساعاتي انتظار متوجه
پايان وقت اداري شده و آن روز موفق به ديدار خان احمدي
نشده و بدون حصول نتيجه اي مثبت همگي برگشتيم و قرار
ديدارمان به روز بعد موكول شد.
صبح روز بعد اول وقت اداري به همراه دوستان كه پاي
تقاضاي كتبي امضاء كرده بودند مجدداَ به اداره مراجعه
نموديم. خوشبختانه آقاي خان احمدي آن روز حضور داشتند.
پس از ارائه درخواست و ديدار و گفتگو با آقاي خان احمدي و
جلب رضايت و موافقت وي مبني بر تأسيس انجمن شعر و
ادب تركمني تقاضا نامه توسط وي پاراف و در دفتر انديكاتور
آن زمان با عنوان شعر و ادب شاخه تركمني زير مجموعه
كه پيش تر تأسيس شده « حافظ » انجمن شعر و ادب فارسي
بود موافقت گرديده و به ثبت رسيد. لازم به ذكر است كه تا
قبل از سال 1377 تنها انجمن شعر و ادب اين شهرستان
در بخش فارسي فعال بود كه از مهر ماه سال 1377 تدابير
لازم جهت تشكيل انجمن شعر و ادب بخش تركمني اتخاذ
گرديد.
متأسفانه قبل از افتتاح رسمي انجمن شعر و ادب شاخه
تركمني توسط آقاي خان احمدي به عنوان رياست اداره به
دليل تغيير و تحولات اداري وقفه اي چند هفته اي را اعلام و
اعلان تأسيس انجمن بوجود آمد به دنبال اين تغيير و تحولات
در مهر ماه همان سال آقاي حسين ياقوتي به سمت رياست
اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي آن زمان منصوب شدند.
پس از تصدي مقام رياست توسط آقاي حسين ياقوتي اولين
جلسه ي انجمن شعر و ادب شاخه تركمني به عنوان زير
مجموعه انجمن شعر و ادب حافظ در سالن نقاشي كتابخانه
عمومي شهرستان گنبد كاووس با حضور چند تن تشكيل و با
سخنراني آقاي ياقوتي به عنوان رياست جديد رسماَ افتتاح و
خوش آمد گويي و تبريك آن نصيب وي و در بيلان كاري او
ثبت و ضبط گرديد.
پس از دو الي سه جلسه تشكيل كلاسهاي اين انجمن در
محل كتابخانه عمومي بنا به در خواست و پيشنهاد اعضاي
مؤسس انجمن و با رضايت و موافقت آقاي ياقوتي محل و
مكان تشكيل كلاسهاي انجمن به طبقه همكف اداره فرهنگ
و ارشاد اسلامي انتقال يافت.اتاق همكفي كه جهت تشكيل
كلاسها به انجمن اختصاص داده شده بود پر از سه پايه هاي
شكسته چوبي ، بومهاي نقاشي پارچه هاي نوشته شده به
مناسبتهاي مختلف و غيره .... كه در واقع مي توان گفت
حكم انباري اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي را داشت.پس از
تميز كاري و جابجايي وسايل و رفت و روب اتاق و زحمات
فراوان جهت آماده سازي آن تشكيل اولين جلسه كلاسهاي
انجمن را در مكان جديد در خيابان وحدت شرقي ساختمان
قديمي اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي در روزهاي جمعه از
ساعت 9 الي 12 ظهر توسط دعوتنامه تماس تلفني و تماس
رودر رو مراجعه به درب منازل به سمع و نظر دوستان و
هنرمندان رسانده و بدين طريق اطلاع رساني كرده و جهت
شركت در كلاسهاي نقد و بررسي اشعار و نوشته ها دعوت به
عمل آورديم.
روز جمعه پس از حضور تعداد كثيري از علامندان و
دوستداران فرهنگ و هنر تركمن آقاي ياقوتي مجدداً در
حضور حضار به عنوان رياست جديد اداره فرهنگ و ارشاد
اسلامي به ايراد سخنراني پرداخته و افتتاح رسمي اين انجمن
و استقبال هنرمندان را تبريك گفتند.
با تأسيس اين انجمن جمعيت قابل توجهي از هنرمندان
رشته شعرو ادب جذب و تحت پوشش اين انجمن قرار گرفتند.
پس از آن اين انجمن روزهاي جمعه هر هفته از ساعت 9 الي
12 ظهر همان محل اقدام به برگزاري جلسات و شعر خواني و
نقد و بررسي اشعار مي پرداخت.
در سال هاي 1382 1381 اين انجمن شكل مستقل تري به
خود گرفته و به نام انجمن شعرو ادب تركمني ميراث تغيير نام
يافت. و در سال 1384 با انتخاب شدن آقاي منصور طبري به
عنوان رياست انجمن شعر و ادب تركمني ميراث و با پيگيري
و تلاشهاي مجدّانه وي اين انجمن به عنوان يك انجمن كاملاً
رسمي زير نظر اداره ارشاد اسلامي شهرستان گنبد كاووس در
اداره ثبت و اسناد و املاك شهرستان گنبد كاووس با نام فوق
الذكر به ثبت رسيد و تاكنون نيز با اين عنوان به فعاليت خود
در حوزه فرهنگ و ادب ادامه مي دهد.
در پايان كلام ، بزرگداشت پيشكسوتان و خدمتگزاران عرصه
فرهنگ و هنر تركمن صحرا را به جناب آقايان استاد نياز
محمد محمد نيازي ، قربان صحت بدخشان و آنا دوردي
عنصري تبريك و تهنيت عرض نموده و آرزوي روزهايي توأم
با بهروزي و شادكامي براي آنان از خداوند منان مسئلت مي
نمايم. و اميدوارم راه اين ره پويان عرصه انديشه و هنر همواره
مستدام و پاينده باشد
نوزدهم آذرماه ازسه شخصيت
فرهنگي ادبي وهنري شهرگنبد
تجليل ويژه اي صورت مي گيرد. علاوه
برآن يازدهمين سال فعاليت فرهنگي
ادبي انجمن شعروادب تركمني ميراث
نيزبرگزارمي شود. اين نكوداشت در
جاي خود بسي مايه ي خوشحالي ادب
دوستان را به دنبال دارد وپاسداشت
زحمات چندين ساله ي استادان عرصه
ي فرهنگ وهنر از قديم در بين اهل
فرهنگ خصوصا در بين تركمنها يكي
از آداب حسنه و به يادماندني محسوب
مي شود كه گذشته گان و بزرگان ما
با خلعت ويژه ازعلما وشخصيت هاي
هنري ومذهبي تجليل باشكوهي
بعمل مي آوردند.
استاد نيازجان نيازي شخصيت بزرگي
است كه فعاليت علمي او در خصوص
فرش تركمن بر كسي پوشيده نيست.
واقعاً اقتصاد خانواده تركمن با فرش
عجين شده است . تلاش چند دهه ي
استاد نيازي باعث رونق فرش تركمن
گرديد.
استاد قربان صحت بدخشان يكي
از پيشكسوتان فرهنگ و ادب تركمن
صحرا است. علاوه بر فولكلور درتدريس
زبان تركمن تلاش خستگي ناپذيري
دارد و اثرماندگار نامهاي تركمني
درمواقع حساس باعث گرديد نسل
جديد تركمن هويت خودرا بازيابد كه
دراين بين زحمات مديركتابفروشي
ياختي حاج نورجان آق قابل ستايش
مي باشد.
استاد آنا دردي عنصري مديري
توانا و يكي از شخصيتهاي كم
نظيرعرصه ي ادبيات وتاريخ شهرمان
مي باشد كه در استان و حتي كشور
حرفي براي گفتن دارد و آثار و ترجمه
ي وي كمك شاياني به علاقمندان
تاريخ داشته است، بنده شخصاً فعاليت
علمي وفرهنگي استاد عنصري را
تحسين مي كنم و هيچ موقع همكاري
نزديك وحمايت مادي و معنوي او
از نشريه ي صحرا دراوايل نشر را
فراموش نمي كنم.
انجمن شعر وادب ميراث طي
مدت يازده سال كمك شاياني در
رشدوشكوفايي شعردرمنطقه داشته
ومشتاقان بسياري را در خود جذب
كرده است و در برگزاري همايش هاي
گوناگون خصوصاً برگزاري ساليانه
مراسم مختومقلي پدر ادبيات تركمن
سهم بسزايي دارد. گرچند با كمي
تأمل مي تواند بيشتر از اينها فعاليت
بنمايد،كه جا دارد ازبنيان گذاران
و مديران قبلي و فعلي آن استاد
ارازنيازي محمدآتاباي– امانقليچ
شادمهرومنصورطبري تشكر و قدرداني
نمايم. درخاتمه ضمن تقديراززحمات
متولي فرهنگي شهرمان آقاي داورزني و
هيئت مديره ي انجمن ميراث خصوصاً
حكيم قزلجه فرهاد قاضي؛ عمري
طولاني براي استادان گرامي و بزرگوار
آقايان نيازي عنصري و بدخشان را
دارم.ستايش و قدرداني از بزرگان يكي
از اهداف عاليه وانسان دوستانه متوليان
فرهنگ وهنر مي باشد.
باآرزوي توفيق براي تمامي فعالين
عرصه ي فرهنگي شهرمان
آنه محمد بيات
ستايش و قدرداني از بزرگان
از اهداف عاليه وانسان دوستانه
متوليان فرهنگ وهنر
1 3
1 4
در خصوص اين سه استاد محترم
ساعت ها مي توان سخن گفت و قلم فرسايي
كرد . آشنايي نزديك اينجانب با هرسه عزيز كه
در دوره ي نوجواني و جواني افتخار شاگردي
و تلمّذ درمحضرشان را داشتم جا دارد بعض
نكات برجسته ي شخصيت فرهنگي هنري
ايشان رافهرست وار بيان دارم:
عشق وافر به فرهنگ وادب وهنر بصورت
عام وفرهنگ وهنر تركمن به صورت خاص
فروتني، مردمداري، تلاش مداوم بدون چشم
داشت مادي وجاه ومقام.
فرزانه گي وفرهيخته گي
تلاش مستمر ومداوم درحوزه تحقيق
وپژوهش، تدريس،ترجمه،تأليف و... كه حاصل
آن كتاب ها و مقالات بسياربوده كه برخي
ازآنان در رديف كتب مرجع قراردارند.
وسيله « اوغوزلار تركمن لر » ترجمه ي كتاب
استاد آنادردي عنصري كه مرحوم پروفسور
فاروق سومر 28 سال براي تدريس آن تلاش
نموده است . يا نشر اولين نام نامه تركمني
توسط استاد بدخشان نمونه اي از محصولات
فرهنگي اساتيد است. تلاش آنان در برنامه
ريزي هاي كلان فرهنگي وبه فعل درآوردن آن
نظير تدريس رسم الخط نوين زبان تركمني و
شركت فعالانه در اولين كنفرانس بين المللي
تاريخ تركمن در سال 1384 كه نقطه عطفي
درپژوهش تاريخ تركمن بوده است.
برگزاري مراسم مختومقلي فراغي ،حضور
فعال آنان دركلاس هاي بنيادمختومقلي
فراغي، انجمن شعر و ادب ميراث و . . .
اينجانب افتخار شاگردي و تلمذ از حضور
هر دواستاد را داشتم بويژه استاد عنصري
. بدون اغراق مي توانم بگويم بن مايه هاي
اصلي واندك دانش تخصصي خويش و استمرار
انگيزه فعاليت درحوزه فرهنگ وادب در طول
اين مدت را از آموزه هاي اصولي ومنطقي اين
اساتيد واساتيد ديگر دارم.فعاليت خالصانه ي
فرهنگي،هنري اين سه استاد با گذشت زمان
به فرزانه گي وفروتني شان افزوده است و در
قلب تك تك دوستداران فرهنگ وادب تركمن
درمنطقه جاي گرفته اند. مقام استادي بي
بديل آنان در جغرافياي تركمن صحرا
به همه گان آشكار است. استاد عنصري با
تحصيل در دو دانشگاه معتبر ايران ( دانشگاه
تهران ودانشگاه فردوسي مشهد)در رشته هاي
ادبيات فارسي و تاريخ عشق وعلاقه وافر خود
به فرهنگ و ادب تركمن را در سطحي عالي
به نمايش گذاشته است. ايشان عالمي صاحب
نظر با قدرت بيان گيرا،متدولوژي خاص وي
در بيان واستدلال ونتيجه گيري دركمتركسي
يافت مي شود.
استاد بدخشان كه خود سال ها در كسوت
معلمي فرزندان اين آب و خاك را پرورانيده
از معدود بازمانده گان نخستين پيشگامان
گردآوري فرهنگ شفاهي وفولكلوريك مردم
تركمن است.استاد نيازجان محمد نيازي
دارنده چندين نشان لياقت درعرصه ي هنر كه
تمام حيات وهستي خويش راصرف هنرفرش
تركمن نموده اند. وي در درونمايه هاي
نقش هاي موجود درفرش تركمن ساختار
يك حيات اجتماعي ، بن مايه هاي جامعه
شناختي وبخشي از تاريخ مصور مردم تركمن
را مي يابد. اودر رديف اساتيد درجه يك فرش
نظير عرب زاده ها جاي دارد.
درخصوص استاد نيازي شايسته است نظير
ديگر هنرمندان ميهن عزيزمان ، بياد ايشان
گالري هنري تأسيس و مجموعه هاي هنري
وي درآن جانگهداري گردد.وظيفه مامحققين
جوان وهنرمندان تركمن وغيرتركمن است
كه پژوهش اساسي و آكادميك درخصوص
آثار استاد به عمل آورند و برمتوليان امور
است كه آثار وي را در دروس دانشگاهي هنر
جاي دهند . قطعاً توّلد پديده اي نظير استاد
نياز جان محمد نيازي در حيات هنري در پي
قروني چند بصورت نادر نمايان وآشكار خواهد
شد.
بهرروي برخود وظيفه مي دانم ازآنان كمال
تشكر وسپاس را داشته باشم. اميدوارم سايه
سيروس باباياني آنان برسر دوستدارانشان مستدام باشد.
درپاسداشت چهل سال فعاليت
فرهنگي هنري اساتيد تركمن
وقتي كه خبر جشن توّلد
به گوش مي رسد، موجي از شادي و
شعف وجود انسان را دربرمي گيرد
و مشكلات و ناراحتي ها، براي
لحظه اي هم كه شده، فراموش
مي گردد. خبر خوش هميشه
شادماني و مسرت را به ارمغان
مي آورد و به انسان نيرو و جرأت
مي بخشد. شنيدن خبر جشن تولد
11 سالگي انجمن شعر ميراث گنبد
باعث شد كه ضمن خرسندي،
نگاهي به اهميت كار و گذشته آن
انجمن داشته باشم و با اين بهانه
نظري اجمالي به وضعيت شعر و
ادب تركمن كنم و با خود بينديشم
كه من به سهم خود چه كمكي براي
بارور شدن و پيشرفت اين انجمن،
كه به همه اهل فكر، انديشه و قلم
تركمن تعلق دارد، انجام داده ام و
يا چه كاري مي توا نستم براي اين
انجمن انجام بدهم كه نكرده ام و
حالا چطور بايد اين انجمن را ياري
و پشتيباني نمايم؟
اصولا شعر و ادب، محصول تفكر
شاعران و اديباني است كه در طول
تاريخ در برابر رخداد هاي تلخ
موسي جرجاني
مدير مسئول هفته نامه اقتصاد گلستان
مدير عامل موسسه فرهنگي و هنري تركمنان
گرگان زمين
* تولد ت مُُمبارك *
ا نجمن شعر ميراث گنبد 11 سا له شد
1 5
1 6
و شيرين جامعه ي خود احساس مسئوليت نموده و
مشاهدات و احساسات دروني خود را به رشته تحرير
درآورده و آنرا براي نسل بعدي بازگو نموده اند و
مي نمايند؛ بنابراين شعر و ادب، بيانگر رخداد هاي
تاريخي و فرهنگي و احساسات دروني فردي است كه
حكايات و گفتني هاي زيادي را در قالب اشعاري زيبا و
قصه ها و داستان هاي شيرين بيان مي كند و به شنونده
آگاهي و دانايي را هديه مي كند و بدين طريق به بارور
شدن فرهنگ عمومي جامعه خود كمك مي نمايد.
حال بهتر است به طور اجمال نگاهي به فعاليت،
ظرفيت ها، قابليت ها و دستمايه انجمن نظر كنيم. اهل
قلم و فعالان عرصه فرهنگ و ادب تركمن همه مي دانند
كه اين انجمن در سال 1377 با تلاش و احساس
مسئوليت تعدادي از افراد دلسوز جامعه با هدف اجماع
و وحدت نظر علاقمندان، در جهت نظم بخشيدن
به شعر و ادب پراكنده تركمني و آموزش جوانان و در
مجموع پيشرفت شعر و ادب، با استفاده از امكانات
بالقوه و موجود دوستان و با حمايت اداره فرهنگ و
ارشاد اسلامي شهرستان گنبد تشكيل و فعاليت خود را
بطور رسمي آغاز نمود و آنگاه به تبليغات و عضو گيري
پرداخت. در آغاز اين حركت نوين فرهنگي، تعداد
اعضا اندك بود و اما بتدريج شيفتگان و علاقمندان
به شعر و ادب پروانه وار و با عشق و علاقه دور اين منبع
نوراني گرد آمدند و اينك بعد از گذشت 11 سال تعداد
آنان به رقمي قابل توجه رسيده است كه توجه همه را
برانگيخته و بصروت يكي از انجمن هاي فعال استان
گلستان جلوه گر شده است كه مي شود با خيالي آسود
و با اطمينان به آن افتخار كرد.
برگزاري جلسات مستمر هفتگي و ماهانه، تشويق
علاقمندان، خصوصا جوانان علاقمند به فرهنگ و ادب
تركمن براي عضويت در انجمن، برگزاري كلاس هاي
آموزشي، تجليل از پيش كسوتان و فعالان عرصه
فرهنگي، مشاركت در همايش هاي فرهنگي شهرستان
و استان گلستان، كمك در چاپ ديوان اشعار شاعران،
چاپ اطلاعيه ها، بروشور ها به مناسبت هاي مختلف،
چاپ نشريه سايراق، برقراري سايت انجمن و معرفي
زندگينامه اعضاي انجمن در سايت، همكاري مستمر
با نشريات استان گلستان، برقراري ارتباط نزديك با
روستائيان با هدف معرفي انجمن و اهميت شعر و ادب
در زندگي مردم، حضور فعال در جشن و عروسي هاي
مردم در سطح شهر و روستا هاي استان، ترويج فرهنگ
اجراي شعر و موسيقي در عروسي ها، برگزاري بازديد ها
و برنامه هاي گردشگري براي اعضاء، ارتباط نزديك
با مسئولان فرهنگي استان و خصوصا ارتباط مستمر
با آقاي فرقانى ، سفير جمهوري اسلامي ايران در
تركمنستان و برقرار ارتباط با شاعران و نويسندگان
تركمنستاني، از همه مهمتر مديريت قوي و عشق،
علاقه، دلسوزي و تلاش صادقانه اعضاي هيئت مديره،
و .... اين تلاش ها كه در كمتر انجمني مشاهد مي شود،
سبب شده است كه روز به روز نه تنها بر تعداد اعضاي
آن اضافه مي شود، بلكه باعث افزايش مقبوليت آن در
بين آحاد مردم مي شود.
از سويي به نظر اغلب علاقمندان عرصه فرهنگي و
هنري، يكي از كار هاي بسيار پسنديده و خوب اين
انجمن در طي سال هاي گذشته، برگزاري مراسم
تجليل از پيشكسوتان و بزرگان عرصه فرهنگي و هنري
مي باشد، كه اين حركت در تقويت روحيه هنرمندان و
فعالان عرصه شعر و ادب و علاقمندان شهري و روستاي
تاثير گذار بوده است و در همين راستا اين انجمن در
نظر دارد امسال در همايش بزرگ شعر و ادب، از سه
نفر از فعالان عرصه فرهنگي و هنري بنام هاي:
1 نياز محمد محمد نيازي
استاد نيازي، كارشناس و پيش كسوت معروف فرش
تركمن است. وي احياء كننده، مروج و معرفي كننده
نقش هاي قديمي فرش تركمن مي باشد كه تلاش ها
و آثار ارزشمند وي براي هميشه در اذهان تاريخ و
فرهنگ و هنر تركمن و اين سرزمين باقي خواهد ماند.
استاد نيازي به حق تاريخ متحرك فرش تركمن محسوب
مي شود و كاملا شايسته تجليل و تكريم مي باشد.
2 استاد آنا دردي عنصري، يكي از پژوهشگران،
محققان، مترجمان و نويسندگان معروف و با شخصيت
تركمن و از فعالان انجمن مي باشدكه ترجمه كتاب:
نوشته استاد فاروق سومر، از جمله آثار « اغوز ها »
ماندگار وي محسوب مي شود. ضمنا مقالات پژوهشي
زيادي از وي در ارتباط با ادبيات و فرهنگ تركمن، در
مطبوعات چاپ شده و جاي تقدير و تجليل دارد.
3 استاد قربان صحت بدخشان( كاكا بدخشان)، از
شخصيت هاي فرهنگي و ادبي معروف تركمن مي باشد
و پژوهش هاي وي در زمينه فرهنگ و ادبيات كودكان
و چاپ كتاب، از كار هاي خوب و ماندگار وي محسوب
مي گردد. بدخشان از چهره هاي برجسته انجمن بوده و
جاي قدير و تجليل دارد.
در پايان، جشن تولد انجمن را براي همه اعضاي انجمن،
به خصوص اعضاي هيئت مديره و رئيس انجمن جناب
آقاي منصور طبري، كه در جهت پيشرفت شعر و ادب
تركمن، صادقانه و بي ريا تلاش مي كنند، تبريك گفته
و براي همه آنان توفيق روزافزون از درگاه ايزد سبحان،
مسئلت مي نمايم.
در اين منطقه حدود 150 هزار »
بافنده ي بدون متّولي بكار مشغول
اند. هر بافنده در سال 6 متر مي
تواند ببافد. اگر به حداقل يعني
يك متر در سال بسنده كنيم، عدم
توجه به اين قشر هر سال 150 متر
بافت ظريف را هدر مي دهد. اين
«. يك فاجعه است
هنگامي كه بحث روي قالي
تركمن باشد و يا تحقيق علمي
كيفيت و كمّيت قالي تركمن
مطرح گردد، خواه ناخواه چهره ي
مردي لاغر اندام و شاخص فرش
تركمن استاد نياز محمد محمد
در « نازجان » نيازي با نام عرفي
ذهن ها تداعي مي شود. تجربيات
و اندوخته هاي علمي وي مي تواند
تكميل كننده بسياري از سئوالات
افراد طالب اين صنعت باشد.
استاد فرش تركمن در سال
1303/01/12 در كميش تپه(گميشان)
به دنيا آمد.ارازمحمد پدر وي از
تجّار مطرح منطقه بود كه به كار
تجارت كالا به سواحل شمال ايران
و بنادر روسيه مشغول بود.
نياز محمد فقط 5 سال داشت
كه يكباره سايه پر مهر پدر و مادر
را از دست داد و طعم تلخ يتيمي
را چشيد.از آن همه ثروت پدر
تاجر چيزي برايش نماند. پس از
اين اتفاق در كنار عموي خود به
زندگي ادامه داد. امّا هرگز نتوانست
اين ضايعه ي بزرگ را فراموش
كند.
در سال 1311 راهي مدرسه شد
و تا كلاس ششم تحصيلات خود
را ادامه داد.سپس به همراه عموي
خودبه گنبد كاووس كوچ كردند تا
با كمك عموهايش اولين آسياب
آرد را در اين شهر راه اندازي
كنند.
سير و سفر و اندوخته هاي
تجربي آن بلاخص سفر به كشور
افغانستان و گشت و گذاري در
بازار قالي فروشان باعث شد توجه
استاد نيازي به اين رشته معطوف
نگاهي به كارنامه هنري پر بار
استاد فرش تركمن نيازمحمد نيازي
1 7
هادي خرمالي
1 8
گردد. حضور طوايف مختلف تركمن در بازار قالي و
ارائه دستبافت هاي ظريف بنام هر طايفه تكه يموت
سالور ارساري و ...... ذهن استاد نيازي را به سوي
قوم شناسي در صنعت فرش تركمن سوق داد.
در نگاه اول آنچه كه حضور قالي فروشان را دراين
بازار سبب شده بود. فقر مضاعفي بود كه در بين آنها
بيداد مي كرد. چه بسا دختراني كه تا سن 40 سالگي
فقط به خاطر بافت قالي در منزل پدري و كمك به
اقتصاد خانواده از ازدواج محروم مي شئدند و در شرايط
بسيار نامناسب بهداشتي به كار طاقت فرساي توليد
فرش با سكوت و درد ادامه مي دادند. مشاهده اين
جنبه از كار قالي بافي در روحيه و ذهن استاد تأثيرات
پايداري گذاشت و وي را به فكر چاره ي كار بويژه در
امر ايجاد تغييرات در تكنيك بافت و شكل دار قالي
انداخت.از آن پس سالهاي عمر خود را صرف مطالعه
بر روي انواع نقوش و تكنينك هاي بافت قالي تركمن
كرد. همسر وفادار استاد در اين مسير يار او بود. استاد
در اين راه اولين استاد راهنماي من همسرم »: مي گويد
بود. اگر كمك هاي او در معرفي انواع نقوش و بافت
قالي نبود، هرگز تا اين حدّ نمي توانستم پيش بروم.
«. موفقيتهاي خود را مديون حمايتهاي همسرم هستم
پس از انقلاب به عنوان استاد فرش تركمن در جهاد
سازندگي گنبد همكاري داشته و به اكثر روستاها رفته
و براي ترغيب و تشويق خانواه ها به بافت با تكنينك و
اصول فني اقدام مي نمايد.
با فراگيري نقوش مختلف قالي و با تلاش شبانه
روزي به شكل اصولي، علمي و قاعده مند به تدريس
پرداخت. كار كيفي براي ايش�